Zhou Dunyi
1017 — 1073 · Çin · Neo-Konfutsiçilik
„Müqəddəs insan Göy-Yer ilə xarakter baxımından bərabərdir.“
Bioqrafiya
Neo-Konfutsiçiliyin ilk böyük sistematizatoru, 'Böyük Mütləq Diaqramı'nın (Taijitu) müəllifi. Hunan əyalətindəki doğulub. Daosist kosmologiya ilə Konfutsiçi etikasını birləşdirərək Neo-Konfutsiçiliyin metafizik əsasını qoydu. Çenq qardaşlarının müəllimi olub.
Təsiri
Neo-Konfutsiçiliyin kosmoloji çərçivəsini qoydu. Çenq qardaşları, Çu Si onun üzərindən inkişaf etdi. Böyük Mütləq anlayışı Çin metafizikasının mərkəzinə girdi.
Əsas İdeyalar
- Böyük Mütləq (Taiji) — kainatın dinamik mənbəyi
- Taijitu — kosmoloji diaqram: Wu Ji → Taiji → Yin-Yang → Beş Element → Kainat
- Müqəddəs insan (sheng ren) — Taijiyi özündə əks etdirən kəmal
- Sakitlik (jing) — əxlaqi inkişafın əsası
- Konfutsiçi etikanın kosmoloji əsası
- Ren, Yi, Li, Zhi, Xin — beş sabit fəzilət
Əsərləri
Taijitu Şuo (Böyük Mütləq Diaqramının İzahı) Tongshu (Nüfuzetmə Kitabı)