Gongsun Yang (Shang Yang)
e.ə. 390 — e.ə. 338 · Çin · Leqalizm (Fajia)
„Dövləti güclü edən insanları zəif etməkdir; insanları güclü edən dövləti zəiflədər.“
Bioqrafiya
Çin leqalizminin ilk böyük praktiki nümayəndəsi. Vey dövlətinin şahzadəsi olub. Qin dövlətinin hökmdarı tərəfindən baş nazir vəzifəsinə gətirildi. Həyata keçirdiyi radikal islahatlar Qin dövlətini güclü hərbi dövlətə çevirdi — bu islahatlar sonunda Qin İmperiyasının qurulmasını mümkün etdi. Özü isə islahatların qurbanı oldu.
Təsiri
Qin İmperiyasının quruluşuna birbaşa töhfə verdi. Çin tarixinin ilk böyük inzibati islahatçısı. Müasir avtoritar modernizasiya nəzəriyyəsi ilə müqayisə edilir.
Əsas İdeyalar
- Qanun önündə bərabərlik — şahzadə də qanuna tabedir
- Kənd təsərrüfatı və müharibə — dövlətin iki əsas sütunu
- Kollektiv məsuliyyət — ailələr bir-birinin davranışından cavabdehdir
- Ənənə deyil, nəticə — köhnə adətlər dövləti inkişaf etdirmirsə dəyişilməlidir
- Güclü dövlət — hər şey dövlətin gücünə xidmət etməlidir
- Mərkəzləşmə — feodalların gücünün qırılması
Əsərləri
Şanq Cin Kitabı (Book of Lord Shang)