Elalı Parmenides
„Var olan var, yox olan yox. Yoxluq mümkün deyil.“
Bioqrafiya
Heraklitin əksinə, dəyişikliyin illüziya olduğunu müdafiə edən Elea məktəbinin banisi. Fikrincə varlıq birdir, bölünməzdir, əbədidir və dəyişməzdir - hisslərimizin bizi aldatdığını, yalnız ağılın həqiqətə apardığını iddia edib. 'Təbiət haqqında' poeması iki hissədən ibarətdir: Həqiqət Yolu (ağıla əsaslanan) və Zənn Yolu (hisslərə əsaslanan). Ontologiyanın (varlıq fəlsəfəsi) banisi sayılır və 'Varlıq nədir?' sualını ilk dəfə ciddi fəlsəfi müstəvidə qaldıran düşünürdür.
Təsiri
Ontologiyanın əsasını qoyub. Platonun İdealar nəzəriyyəsinə birbaşa təsir edib - dəyişməz formalar ideyası Parmenidesə borcludur. Şagirdi Zenon onun ideyalarını paradokslarla müdafiə edib. Müasir metafizikada varlıq və yoxluq problemləri hələ də onun suallarından qaynaqlanır.
Əsas İdeyalar
- Varlıq birdir, dəyişməzdir, əbədidir
- Dəyişiklik və hərəkət illüziyadır
- Yoxluqdan heç nə yaranmaz (ex nihilo nihil fit)
- Düşüncə ilə varlıq eynidir
- Hisslər aldadır, yalnız ağıl həqiqəti göstərir
- Həqiqət Yolu və Zənn Yolu ayrımı