Nāṣir-i Khusraw Qubādiyānī
1004 — 1088 · Fars (Qubadiyan/Xorasan) · İsmailizm, Sufi fəlsəfəsi
„Bilgi insanı yaşadan şeydir — bədən deyil.“
Bioqrafiya
İslam dünyasının ən cəsarətli müstəqil düşünürlərindən biri, böyük Farsca şair. Xorasanda doğulub. Uzun müddət Qəznəvi sarayında vəzifəli olub. Bir gecə gördüyü yuxudan sonra kökündən dəyişdi — 7 il boyu Misir, Suriya, Ərəbistanı gəzdi, Fatimi xəlifəsi yanında İsmaili oldu. Dini zülm altında Badaxşana qaçdı — ömrünü orada sürgündə keçirdi.
Təsiri
İsmaili fəlsəfəsinin ən sistematik ifadəçisi. Farsca dini fəlsəfi şeiriyyətin zirvəsi. Badaxşan bölgəsinin intellektual atası sayılır.
Əsas İdeyalar
- İsmaili kosmologiya — Universal Ağıl, Universal Ruh, Kainat zinciri
- Zahir-batin — hər zahirin bir batini var
- İmamın mənəvi rəhbərliyi — mütləq bilik imamdan gəlir
- Fəlsəfə ilə din birdir — zahiri ayrılıq, batini birlik
- Elm axtarışı — həqiqəti tapmaq üçün sonsuz səyahət
- Sosial ədalət — kasıbların hüquqlarının müdafiəsi
Əsərləri
Safarnamə (Səyahətnamə) Divan (şerlər toplusu) Zad al-Musafirin (Yolçuların Azuqəsi)