Edmund Gustav Albrecht Husserl
1859 — 1938 · Alman · Fenomenologiya
„Şeylərin özünə dönmək lazımdır (Zu den Sachen selbst).“
Bioqrafiya
Fenomenologiyanın banisi. Prostejovdakı (Çexiya) Yəhudi ailəsindən gəlib. Əvvəlcə riyaziyyat oxuyub, Brentanonun Vyana mühazirələri onu fəlsəfəyə yönəltdi. Halle, Göttingen və Freiburq universitetlərinin professoru oldu. Nasizm dövründə Yəhudi kimi Freiburq kitabxanasından qadağan edildi. Şagirdi Heideggerin onu tərk etməsi onu dərindən sarsıtdı.
Təsiri
Heidegger, Sartr, Merleau-Ponty, Levinas, Bovouar — hamısı onun metoduna əsaslanır. Koqnitiv elm, psixologiya, sosiologiya (Alfred Schutz vasitəsilə) üzərindəki təsiri böyükdür.
Əsas İdeyalar
- İntensionallıq — şüur həmişə bir şeyə yönəlmişdir (Brentanodan)
- Epoxe (fenomenoloji reduksiya) — dünyaya olan təbii inamı askıya almaq
- Lebenswelt (Həyat dünyası) — elmin əsaslandığı ön-nəzəri dünya
- Zaman şüurunun fenomenologiyası — içdən-zaman dərki
- İntersubyektivlik — başqasının şüurunun problemi
- Eidetik reduksiya — mahiyyətin sezilməsi
Əsərləri
Məntiqi Araşdırmalar (Logische Untersuchungen) İdeyalar I (Ideen zu einer reinen Phänomenologie) Kartezian Meditasiyalar Avropa Elmlərinin Böhranı