Efesli Heraklit
„Eyni çaya iki dəfə girə bilməzsən, çünki su daima yenilənir.“
Bioqrafiya
Dəyişikliyi kainatın əsas prinsipi hesab edən presokratik filosof. Efes şəhərinin aristokrat ailəsindən gəlsə də, siyasi hakimiyyətdən imtina edib. 'Qaranlıq filosof' ləqəbi ilə tanınıb, çünki aforistik üslubda yazır, fikirləri müəmmalı və çoxmənalı idi. Odu (alov) kainatın əsas ünsürü hesab edib. Əksliklərin birliyi ideyası ilə dünyada hər şeyin ziddiyyətlərdən ibarət olduğunu müdafiə edib - gündüz-gecə, yay-qış, həyat-ölüm bir-birini tamamlayır.
Təsiri
Dialektik düşüncənin əsasını qoyub. Hegel onun əksliklərin birliyi ideyasını dialektik metodun əsasına çevirib. Nitşe və Haydegger onu presokratiklərin ən dərin düşünürlərindən biri sayıblar. Stoiklərin loqos anlayışı birbaşa Heraklitdən gəlir.
Əsas İdeyalar
- Panta rhei - hər şey axır, dəyişir
- Eyni çaya iki dəfə girə bilməzsən
- Loqos - kainatı idarə edən universal qanun
- Əksliklərin birliyi - ziddiyyətlər harmoniya yaradır
- Od kainatın əsas ünsürüdür
- Müharibə hər şeyin atasıdır