Michel Foucault
„Güc hər yerdədir - bir mərkəzdən deyil, hər yerdən gəlir.“
Bioqrafiya
20-ci əsrin ən təsirli fransız ziyalılarından biri. Puatierdə həkim ailəsində doğulub, Ecole Normale Supérieure-da oxuyub. Güc, bilik və sosial institutlar arasındakı əlaqəni araşdırıb - bilik həmişə güc strukturları ilə bağlıdır. Dəlilik, həbsxana, cinsilik tarixini yenidən yazaraq cəmiyyətin 'normal' və 'anormal'ı necə yaratdığını göstərib. Arxeologiya (bilik sistemlərinin tarixi) və genealogiya (güc münasibətlərinin tarixi) metodlarını yaradıb. QİÇS-dən vəfat edib - o dövrdə xəstəlik hələ yaxşı başa düşülmürdü.
Təsiri
Postmodernizm, gender tədqiqatları, queer nəzəriyyəsi (Judith Butler birbaşa Fukodan təsirlənib), postkolonializm, siyasət fəlsəfəsi, sosiologiya, kriminologiya, tibb tarixi və ədəbiyyat nəzəriyyəsinə dərin təsir. Müasir nəzarət cəmiyyəti, sosial media və böyük data müzakirələri onun konseptlərindən istifadə edir.
Əsas İdeyalar
- Güc/bilik (pouvoir/savoir) - bilik güc strukturlarından ayrılmazdır
- Diskurs - dil reallığı formalaşdırır, nəyin deyilə biləcəyini müəyyən edir
- Biogüc - müasir dövlət həyatın özünü idarə edir
- Panoptikon effekti - müşahidə olunan özünü idarə edir (özü-özünü nəzarət)
- Subyektin ölümü - 'insan' tarixi bir ixtira olub, yox ola bilər
- Özünün qayğısı - qədim etikanın müasir aktuallığı