Abū Naṣr Muḥammad al-Fārābī (Alpharabius)
872 — 950 · Türk (Farab/Qazaxıstan) · İslam fəlsəfəsi, Neoplatonizm
„Filosof həm mütəfəkkir, həm rəhbər olmalıdır.“
Bioqrafiya
İslam fəlsəfi ənənəsinin qurucusu, 'İkinci Müəllim' (Aristoteldən sonra). Qazaxıstanın Farab şəhərindən gəlib, Bağdad və Hələbdə yaşayıb. Platonu ilə Aristoteli birləşdirməyə çalışıb. İdeal dövlət fəlsəfəsi, musiqi nəzəriyyəsi, məntiq, psixologiya sahəsində fundamental işlər görüb. Həm alim həm musiqiçi idi — ud alətini çalırdı.
Təsiri
İbn Sina ona böyük hörmət bəsləmiş, əsərlərini mütaliə etmişdir. İslam fəlsəfi ənənəsinin əsasını qoymuşdur. Avropada Alpharabius adı ilə tanınmış, orta əsr sxolastik fəlsəfəsinə dolayı təsir etmişdir.
Əsas İdeyalar
- Elm təsnifatı - bütün elmlər sistematik şəkildə
- İdeal şəhər-dövlət - filosofun hökmdar olduğu dövlət
- Fəal əql (Aktiv intellekt) - insanı bilmə qüvvəsindən fəal əqlə qaldıran
- Emanasiya nəzəriyyəsi - Tanrıdan varlığın axması
- Peyğəmbərlik - ən yüksək intellektual mərhalə
- Musiqi nəzəriyyəsi - Kitab al-Musiqi al-Kabir
Əsərləri
Mədəniyyət Əhlinin Görüşlərinin Prinsipləri Kitab al-Musiqi al-Kabir (Böyük Musiqi Kitabı) Elm Haqqında Risalə Aristotel fəlsəfəsi şərhləri