George Berkeley

Bioqrafiya

Maddənin mövcud olmadığını müdafiə edən idealist filosof, İrlandiya Kilsəsinin keşişi. Kilkennidə doğulub, gənc yaşda fəlsəfi əsərlərini yazıb. Lokun empirizmini radikallaşdıraraq maddə anlayışını tamamilə rədd edib: əgər biliyimiz yalnız qavrayışlardan gəlirsə, qavrayışın arxasındakı 'maddə'nin mövcudluğunu iddia etmək əsassızdır. 'Var olmaq qavranılmaqdır' (esse est percipi) - bir şey yalnız qavranıldığı zaman mövcuddur. Ağacın meşədə heç kim olmadıqda mövcud olmasını Tanrının daimi qavrayışı ilə izah edib.

Təsiri

Fenomenalizm, subyektiv idealizm və müasir qavrayış fəlsəfəsinin əsasını qoyub. Hyum onun skeptisizmindən təsirlənib. Müasir fizikada kvant mexanikasının 'müşahidəçi effekti' fəlsəfi olaraq Berklini xatırladır. Maxa, Ernst və analitik fenomenalizmə birbaşa təsir.

Əsas İdeyalar

• Esse est percipi - var olmaq qavranılmaqdır
• Maddə mövcud deyil, yalnız ideyalar (qavrayışlar) var
• İmmaterializm - maddi substansiya yoxdur
• Tanrı hər şeyi daimi qavrayır, buna görə dünya davamlıdır
• Mücərrəd ideyalar mümkün deyil
• Dil fəlsəfi xətaların mənbəyidir

Əsərləri