Jeremy Bentham

Bioqrafiya

Utilitarizmin banisi və radikal hüquq islahatçısı. Londonda doğulub, uşaq dahi idi - 3 yaşında Latınca oxuyub, 12 yaşında Oksforda daxil olub. Ən yaxşı hərəkətin ən çox insana ən çox xoşbəxtlik gətirən hərəkət olduğunu müdafiə edib. Həzzi riyazi olaraq ölçməyə çalışıb (felicific calculus). Hüquq islahatçısı kimi həbsxana sistemi, yoxsulluq, heyvan hüquqları və homoseksuallığın dekriminallaşdırılması sahəsində öz dövrünü xeyli qabaqlayıb. Vəsiyyətinə görə cəsədi mumiyalanıb və bu gün London Universitetində 'auto-ikon' kimi saxlanılır.

Təsiri

Utilitarizm ənənəsini yaradıb - Mil onu inkişaf etdirib. Müasir hüquq fəlsəfəsi, heyvan hüquqları hərəkatı (Peter Singer birbaşa Bentama istinad edir), cəza hüququ islahatları və sosial siyasət ondan təsirlənib. Fuko 'Panoptikon' konseptini müasir nəzarət cəmiyyətinin simvoluna çevirib.

Əsas İdeyalar

• Ən böyük xoşbəxtlik prinsipi (greatest happiness principle)
• Həzz hesablaması (felicific calculus) - xoşbəxtliyi ölç
• Panoptikon - müşahidə arxitekturası (Fuko bunu güc nəzəriyyəsinə çevirib)
• Heyvanların da əzab çəkmə qabiliyyəti var - heyvan hüquqlarının əsası
• Təbii hüquqlar 'nonsens on stilts' - mənasız iddiadır
• Qanun xoşbəxtliyi artırmalıdır, ənənələri qorumalı deyil

Əsərləri