Abū Manṣūr al-Ḥusayn ibn Manṣūr al-Ḥallāj
858 - 922 · Fars (Beyza) · Sufizm
„Ənəl-Həqq - Mən həqiqətəm.“
Bioqrafiya
İslam tarixi boyunca ən mübahisəli sufi şəxsiyyəti. Beyzdə (İran) doğulub. 'Ənəl-Həqq' (Mən həqiqətəm / Mən Tanrıyam) sözü ilə küfrə ittiham edildi. 11 il zindanda qaldı, nəhayət Bağdadda edam edildi. Ölümü şüurla qəbul etdi - bu sufi ənənəsinin ən dramatik şəhadəti sayılır.
Təsiri
Sufizmin ən dramatik şəhadətçisi. Massignonun araşdırması Həllacı Qərbə tanıtdı. Rumi, İbn Ərəbi onu ən yüksək dərcəyə çatmış sufi kimi qiymətləndirdi.
Əsas İdeyalar
- Ənəl-Həqq - Mən həqiqətəm; fənafillahın ən radikal ifadəsi
- Fəna - nəfsin tamamilə ilahidə yox olması
- Eşq yolu - Tanrıya sevgi ilə çatmaq
- Zahiri ibadətin aşılması - daxili təcrübə önəmlidir
- Şəhidlik - Tanrı yolunda ölümün şüurlu qəbulu
- Vəhdət - sufi ilə Tanrı arasındakı birlik
Əsərləri
Kitab al-Tawasin Şerlər Divanı (qismən qorunub)