Abū Ḥāmid Muḥammad ibn Muḥammad al-Ghazālī
1058 — 1111 · Fars (Tus/Xorasan) · İslam fəlsəfəsi, Sufizm, Kəlam
„Bilik iki növdür: biri qəlbə fayda verər, biri isə zərər.“
Bioqrafiya
İslam düşüncəsinin ən böyük intellektual böhranını yaşayan və həll edən filosof. Nisaburda doğulub. Bağdadda ən məşhur müdərris ikən ciddi şübhə böhranına düşüb, hər şeyi tərk edib 10 il səyahətə çıxıb. 'Filosofların Çöküşü' əsərində İbn Sina və Farabi kimi filosofları 20 nöqtədə tənqid etdi. Sufi yolunu seçib. 'Din Elmlərinin Dirçəldilməsi' İslam etikasının klassik mənbəyidir.
Təsiri
İslam fəlsəfəsinin istiqamətini dəyişdirdi. 'Din Elmlərinin Dirçəldilməsi' bu gün də İslam etikasının əsas mənbəyidir. İbn Rüşd ona cavab olaraq Tahafut al-Tahafut yazdı.
Əsas İdeyalar
- Fəlsəfənin tənqidi — filosofların 3 iddiası küfrdür: əbədi kainat, Tanrının fərdləri bilməməsi, cismani dirilişin inkarı
- Şübhə metodologiyası — epistemoloji böhran, Dekartdan 500 il əvvəl
- Sufi yolu — əməli mistisizm vasitəsilə Tanrıya çatmaq
- Din elmlərinin inteqrasiyası — fiqh, kəlam, tasavvuf
- Niyyət etikası — zahiri əmələ deyil, niyyətə bax
- Qəlb safliği — nəfsin arındırılması
Əsərləri
Tahafut al-Falasifa (Filosofların Çöküşü) Ihya Ulum al-Din (Din Elmlərinin Dirçəldilməsi) — 4 cild Maqasid al-Falasifa Mənkiz min ad-Dalal (Zəlalətdən Qurtuluş)