Abū al-Ḥasan ʿAlī ibn Ismāʿīl al-Ashʿarī
874 - 936 · Ərəb (Bəsrə) · Əşari kəlamı
„Ağıl Allahın varlığını tanır - lakin şəriəti yalnız vəhy öyrədir.“
Bioqrafiya
Sünnü İslamın ən böyük kəlam alimlərindən biri. Bəsrədə doğulub. Mutəzilənin şagirdi Cübbai yanında oxudu, sonra Mutəzilədən ayrıldı. Orta yol kəlamı yaratdı - həm ənənəni, həm rasional arqumentasiyanu qəbul edən mövqe. Əşari məzhəbi bu gün sünnü İslamın əksəriyyətinin kəlam çərçivəsidir.
Təsiri
Əşari kəlamı bu gün sünnü İslamın əksəriyyətinin teoloji çərçivəsidir. Əl-Qəzali Əşari kəlamını sistemləşdirdi. Sxolastik İslam teologiyasının əsasını qoydu.
Əsas İdeyalar
- Quranın qidem sifəti - Quranın özü deyil, mənası qədimdir
- İnsan əməli kəsb - insan seçir, lakin Tanrı yaradır
- Sifətlər Allah zatından ayrıdır - Mutəzilə inkarına qarşı
- Atomizm - kainat anlıq anlıq Tanrı tərəfindən yenidən yaradılır
- Ağıl-vəhy balansı - ağıl lazımdır, lakin vəhyə tabedit
- Occasionalizm - hər hadisə birbaşa Tanrının müdaxiləsidir
Əsərləri
Maqalat al-İslamiyin Kitab al-Luma Al-İbana an Usul al-Diyana